عزاداری بدون معرفت، همانند بدن بی‌روح است / لزوم احیای سنت‌های اصیل عزاداری سیدالشهدا(ع)

حجت‌الاسلام مهدی پناهی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه ضمن تسلیت فرارسیدن ایام شهادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفای ایشان و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای اسلام و انقلاب، اظهار داشت: عزاداری برای امام حسین(ع) تنها یک آیین سوگواری نیست، بلکه «عبادتی تمدن‌ساز» است که نقش مهمی در تربیت فرد و جامعه دارد. سنت اصیل عزاداری، سنتی است که بر مدار معرفت، عاطفه پاک و تبیین پیام نهضت عاشورا شکل می‌گیرد.

وی افزود: متأسفانه گاهی برخی پیرایه‌ها و حاشیه‌ها جایگزین اصل عزاداری می‌شود، در حالی که سنت اصیل همان روضه‌های خانگی، هیئت‌های مبتنی بر منبر، مقتل‌خوانی صحیح و تبیین معارف اهل‌بیت(ع) است. در روایات نیز بر تأثیر معنوی و تربیتی اشک بر مصائب اهل‌بیت(ع) تأکید فراوان شده است. امام صادق(ع) می‌فرمایند: «مَن ذُکِرنا عِندَهُ فَفاضَت عَیناهُ وَلَو مِثلَ جَناحِ ذُبابٍ غَفَرَ اللّه لَهُ ذُنوبَهُ»؛ هرکس نزد او از ما یاد شود و چشمانش حتی به اندازه بال مگسی اشک بریزد، خداوند گناهانش را می‌آمرزد. این اشک، ابزار صیقل روح و زمینه‌ساز تعالی معنوی انسان است، نه صرفاً یک واکنش احساسی.

دهه اول محرم؛ دهه تزکیه و تجدید عهد با آرمان‌های حسینی

مدیر ارتباط با سازمان‌ها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام با اشاره به اهمیت دهه نخست محرم خاطرنشان کرد: دهه اول محرم، دهه «تزکیه و عهد» است. در منابع تاریخی و روایی آمده است که با فرا رسیدن ماه محرم، حزن و اندوه بر امام سجاد(ع) غلبه می‌کرد و ایشان کمتر خندان دیده می‌شدند.

وی ادامه داد: احیای سنت روضه‌خوانی، برپایی مجالس ذکر مصیبت و اطعام عزاداران از جمله سنت‌هایی است که در آموزه‌های اهل‌بیت(ع) مورد تأکید قرار گرفته است. امام صادق(ع) خطاب به ابوهارون مکفوف فرمودند: «یا أبا هارون! أَنشدنی فی الحسین(ع)»؛ این سفارش، نشانه اهمیت برپایی مجالس مرثیه و زنده نگه داشتن یاد و پیام عاشورا است.

حجت‌الاسلام پناهی تصریح کرد: مجلس عزاداری زمانی به هدف خود نزدیک می‌شود که در سبک زندگی و نگرش مخاطبان اثرگذار باشد. اگر حضور در هیئت‌ها و شنیدن روضه‌ها به افزایش بصیرت حسینی، تشخیص حق از باطل و شناخت وظیفه در شرایط زمانه منجر نشود، از مسیر سنت اصیل فاصله گرفته‌ایم.

کم‌رنگ شدن منبر؛ یکی از مهم‌ترین آسیب‌های عزاداری‌های امروز

وی به آسیب‌شناسی برخی مجالس عزاداری پرداخت و گفت: یکی از مهم‌ترین آسیب‌های عزاداری‌های امروزی، کم‌رنگ شدن جایگاه منبر و معارف دینی است. عزاداری بدون معرفت، همانند بدن بی‌روح است. روایات تأکید دارند که عزادار باید بداند برای چه کسی و با چه هدفی اشک می‌ریزد.

مدیر ارتباط با سازمان‌ها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام با اشاره به وصیت‌نامه تاریخی امام حسین(ع) افزود: آن حضرت هدف قیام خود را «اصلاح امت» معرفی کردند و فرمودند: «إِنِّی لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَ لَا بَطَرًا وَ لَا مُفْسِدًا وَ لَا ظَالِمًا وَ إِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلَاحِ فِی أُمَّةِ جَدِّی». از این رو، مداحان و خطیبان باید پیام اصلاح‌گری، عدالت‌خواهی و کرامت انسانی نهضت عاشورا را در جامعه تبیین کنند.

وی تأکید کرد: عزاداری اصیل حسینی، عزاداری آگاهانه و مسئولیت‌آفرین است؛ عزاداری‌ای که در برابر ظلم و فساد بی‌تفاوت نیست و جامعه را به سوی عزت، عدالت و معنویت سوق می‌دهد.

بازگشت به سادگی، اخلاص و اقامه نماز اول وقت در هیئت‌ها

حجت‌الاسلام پناهی با توصیه به عزاداران حسینی اظهار داشت: سنت اصیل عاشورایی، سنت سادگی، اخلاص و معنویت است. شایسته است در دهه نخست محرم، به روضه‌های بی‌تکلف، مداحی‌های پرمحتوا مبتنی بر منابع معتبر مقتل، از جمله کتاب «لهوف» سید بن طاووس، و همچنین اقامه باشکوه نماز اول وقت در هیئت‌ها توجه ویژه شود.

وی خاطرنشان کرد: امام حسین(ع) در ظهر عاشورا و در سخت‌ترین شرایط میدان نبرد، نماز را اقامه کردند؛ بنابراین هیئتی که نسبت به نماز اول وقت بی‌تفاوت باشد، از سیره سیدالشهدا(ع) فاصله گرفته است.

مدیر ارتباط با سازمان‌ها و نهادهای حاکمیتی مرکز ارتباطات حوزه و نظام همچنین بر آغاز مراسم عزاداری با تلاوت قرآن کریم و قرائت زیارت عاشورا تأکید کرد و گفت: زیبنده است عزاداران با وضو، پوشش متناسب با عزای حسینی و قلبی سرشار از اندوه مصائب کربلا در مجالس شرکت کنند و یاد شهدای دشت نینوا و رنج‌های اهل‌بیت(ع) و اسیران کربلا را زنده نگه دارند.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با توجه به حوادث و داغ‌های اخیر کشور و فقدان رهبر شهید انقلاب ، جمعی از هموطنان ، خدمتگزاران، فرماندهان، نیروهای نظامی، نخبگان و شخصیت‌های مؤثر جبهه مقاومت، محرم امسال جلوه‌ای متفاوت داشته باشد و در آن، معرفت نسبت به امام، مکتب اهل‌بیت(ع)، تشیع و آرمان‌های انقلاب اسلامی بر شور و احساسات مقدم شمرده شود.

انتهای خبر/